ژنرال الكسي پتروويچ یر مول اف (Aleksey Petrovich Yermolov, or Ermolov (1777-1861) از خون آشام ترين ژنرال هاي روس
(Photo courtesy of wikepedia)
Ivan Fyodorovich Paskevich (Russian: Иван Фёдорович Паскевич) ژنرال ایوان فدرویچ پاسکویچ متولد 5 اگوست 1782 در اوکراین از مخوف ترین ژنرال های تزاری روس علیه ملتهای دیگر بود که فقط استیلای روسها را بر جان و مال دیگر ممالک می خواست . وقتی که رشادت عباس میرزای قهرمان آذربایجان ترک زبان و سربازان دولت قاجار ژنرال خون آشام قفقاز یعنی ژنرال الکسی پترویچ یرمو لوف را زمین گیر و فلج کرد (1925-1927) تزار روس ژنرالی مخوفتر به نام ایوان فدرویچ پاسکویچ را به قفقاز فرستاد که در اروپا کشتارهای زیادی کرده بود . پاسکویچ قرارداد " ترکمانچای " را بر دولت قاجار که شکست خورده بود تحمیل کرد با انواع تحمیق های مستتر در بندهای این قرارداد
(Aleksey Petrovich Yermolov, or Ermolov ژنرال الكسي پتروويچ یر مول اف
(1777-1861) از خون آشام ترين ژنرال هاي روس براي پيشبرد قرارداد
گلستان (Treaty of Gulistan)( (Russian: Гюлистанский договор; Persian: عهدنامه گلستان)
on October 24, 1813 in the village of Gulistan in Karabakh
مرام و آيين او كشتن تركها و سوزاندن شهرها و مزارع تركها بود. الكساندر سرگيويچ پوشكين شاعر نامدار روس كه خود يك رگ آفريقايي داشت با ناداني اش از جنايات ژنرال الكسي پتروويچ یر مول اف به نام شجاعت و دليري او ياد كرده است
ژنرال الكسي پتروويچ یر مول اف Photo courtesy of Wikepedia
(12 اكتبر, میلادی ۱۸۱۳ در سال
جنگ اوچميازين
عباس ميرزا وليعهد حکومت ترک قاجاریه با سپاه خود از آذربايجان به سمت شمال مملکت حركت كرد. نبرد بين دونيرو در محلى به نام اوچميازين در حوالى ايروان در ۱۸۰۳ رخ داد و طى اين نبرد سيسيانوف روس با غافلگير كردن سربازان قاجار در ابتدا به پيروزى دست يافت اما با رسيدن نيروهاى كمكى سربازان قاجار موفق به قطع ارتباط اين فرمانده روس با تفليس شدند در نتيجه روسها عقب نشينى را ترجيح دادند. سى سيانوف سال بعد عمليات را از طريق حمله به گيلان از طريق بندر انزلى ادامه داد اما غافلگيرى او توسط نيروهاى محلى اوضاع را بر وى سخت كرد و ناچاراً به سمت دريا عقب نشست و عملاً از ۲سال عمليات خود عليه سربازان قاجار نتيجه اى نگرفت و چاره را تنها در تصرف باكو ديد. وى پس از آنكه شهر را از راه دريا با توپ كوبيد با نيروهاى خود در ساحل پياده شد اما در پاى قلعه با اصابت گلوله كشته شد و سپاه وى به شدت مورد حمله واقع شده و گريختند. (۱۸۰۴) جنگ ۲سال بعد نيز موجب شد بقاياى نيروهاى روس در قراباغ از سربازان قاجارشكست خورده و روسها تقريباً كلاً به عقب رانده شوند
جنگ اصلاندوز
در 1918م نخستين دولت ارمنى در ايروان پديد آمد
پس از اتمام جنگ روسها با ايران و عثمانى مهاجرت ارامنه از ايران و آسياي صغير به ارمنستان آغاز شد. از 40 تا 45 هزار ارمنى مقيم ارزروم، 25هزار نفر به ايروان رفتند (سرسى، 100). پس از انعقاد پيمان تركمانچاي، خان نشين ايروان از سوي دولت روسية تزاري ملغى اعلام شد و اين شهر و منطقه همانند ديگر نواحى قفقاز تابع نظام اداري امپراتوري روسيه در آن سرزمين شد (خداورديان، 327).
شاردن از بقاياي مسجد و گرمابه و كاروانسراهاي ايروان ياد كرده است (2/286). وجود مساجد متعددي در اين شهر، نشانهاي از زندگى مسلمانان در آنجا بوده است، ولى در جنگهاي ايران و عثمانى، بيشتر مساجد شهر دستخوش ويرانى شدند. اعتمادالسلطنه نيز در ذكر حوادث سال 1219ق/1804م از وجود مسجد جامع شهر ايروان خبر داده است (3/1472). در زمان امير تيمور، ايل قاجار در گنجه و ايروان ساكن شد (همو، 3/1364). شاه عباس اول نيز گروهى از طايفة قاجار را در ايروان جاي داد (همو، 3/1340، 1351). ميرزاي سنگلاخ از وجود شيخالاسلام شهر ايروان ياد كرده است (ص 282). اكنون در شهر ايروان تنها يك مسجد از مساجد قديمى آن برجا مانده است
